Chang Jiang
CHANG JIANG
Chang Jiang is Chinees voor Lange Rivier, bij ons bekend als de Yangtze Kiang. Omdat namen in het Chinees, zowel persoons- als productnamen, altijd een bepaalde symboliek hebben om geluk af te roepen, is deze wellicht gekozen omdat de Lange Rivier altijd blijft stromen, net zoals de Chang Jiang altijd blijft lopen…. Hoewel de Chinezen bezig waren een eigen motorfiets op basis van de Zündapp K600 te ontwikkelen, schoot dat niet erg op, tot zij in de jaren 50 van de vorige eeuw als een vorm van ontwikkelingshulp de voor de Russen inmiddels achterhaalde zijkleppertechniek ontvingen. Volgens sommigen werden zelfs voor een deel dezelfde matrijzen doorgegeven die de Sovjets, in het kader van het Molotov-Ribbentrop niet-aanvalsverdrag, in 1939 van de Duitsers hadden gekregen! In elk geval waren er al jaren M72 motoren ingevoerd, en na de bouw van een eigen Chinese motorfabriek werd langzaam overgeschakeld van Russische onderdelen naar Chinees geproduceerde. In de beginjaren reden er dus een groot aantal CJ's rond die gedeeltelijk met M72 onderdelen waren uitgerust. Over het algemeen gaat men ervan uit dat vanaf 1957 de hele Chang Jiang in China werd geproduceerd, voornamelijk in de Nanchang vliegtuigfabriek.
|
 |
|
|---|---|---|
Kmteller met vliegtuigfabriekslogo |
Die produktie was bedoeld voor het leger en de politie. Net als in de Sovjet Unie kwamen de motoren na verloop van tijd ook ter beschikking van de ‘gewone' Chinees, en bleef de productcontrole voor leger- en politiemotoren op een hoger niveau dan de civiele productie. Zo werden bijvoorbeeld de motorblokken door drie verschillende fabrieken geleverd, ieder met een anders gekleurd metalen plaatje op het motorblok. Aan de kleur van het plaatje was daardoor te zien wat de gemiddelde kwaliteit van dat blok was/is. Dat is niet de schuld van de fabriek, maar in een centraal geleide economie krijgt de ene fabriek nu eenmaal betere materialen toegewezen dan de andere. Een motorblok met een zwart plaatje wordt geacht van betere kwaliteit te zijn dan die met een rood plaatje, die weer beter zijn dan die met een blauw plaatje…. Werden er aanvankelijk uitsluitend 6 volt zijkleppers gemaakt (de M1), na 1968 werden er ook 12 volt versies gebouwd (M1M), met electrische start en een standaard achteruit. In de zeventiger jaren begon men tenslotte ook met de fabricage van een kopklepper, de M1S (S van Super!). In de jaren '90 werd door leger en politie overgestapt op lichtere en vaak Japanse motoren en de produktie van Chang Jiangs stortte in. Momenteel is de situatie zo dat er alleen in opdracht nog motoren worden gefabriceerd, die vaak door andere bedrijven worden geassembleerd, en heten ze Xiang Jiang, Feng Tung of Dong Tian. Daarnaast worden lichte motoren tot 250cc in licentie gebouwd. Grote steden als Shanghai en Beijing voeren een ontmoedigingsbeleid voor zware motoren, door ze toegang tot rondwegen of doorgaande wegen te verbieden. Een ander probleem is dat motoren van 11 jaar en ouder verplicht vernietigd moeten worden, of naar het buitenland verplaatst.
|
|
Toch is er nog een levendige handel in de motoren, zeker binnen de buitenlandse gemeenschap in China, waar de Chang Jiang erg populair is. De laatste vijf jaar zijn er dan ook veel nieuwe reparatie en restauratiebedrijfjes bijgekomen. Onderdelen zijn nog volop voorhanden, hetzij in legeropslagplaatsen, hetzij via zgn thuiswerkplaatsjes, waar elk onderdeel te vinden is, hoewel de kwaliteit soms bedroevend is. Binnen de internationale CJ-gemeenschap worden deze nauwlettend in de gaten gehouden en geeft men elkaar betrouwbare adressen door. Ook bij de liefhebbers van oorlogsspelen is de Chang geliefd . Deze zgn. re-enactors gebruiken hem als vervanging voor de Wehrmachtsgespannen uit de tweede Wereldoorlog, hoewel dat historisch gezien onjuist is, omdat de Duitsers geen zijkleppers in het leger hebben ingezet. Een echt BMW of Zündappzijspan is echter nogal prijzig. Behalve de Chang Jiang werd er in China nog een tweecilinder gebouwd: de Dong Hai, wat Oost zee betekent. De Oost-Chinese Zee is de woonplaats van Ao Guang, één van de vier mythologische Drakenkoningen. De Dong Hai is een kopie van de BSA Star, een staande twin, en werd in de jaren '70 en begin '80 gebouwd. Over zijn geschiedenis en gebouwde aantallen is zeer weinig bekend. Om het extra verwarrend te maken is er in Duitsland een motorhandel die Dong Hai heet, die echter uitsluitend in Chang Jiang handelt….
|
 |
|
Meer weten? Kijk op of |
